Dünya Mutfaklarını Aydınlatan Hitit Güneşi: Çorum

Hitit Medeniyeti’nin başkenti Çorum, toplayıcılıktan ve avcılıktan sonra yarı tarıma ve yerleşik düzene, daha sonra tarım ve madenciliğe geçilen ilk ve en eski uygarlıktır. Karadeniz Bölgesi’nin İç Anadolu’ya açılan kapısı olan Çorum, Anadolu kültür mozaiği içerisinde eşsiz bir konuma sahiptir ve ilk organize devleti kuran Hititlerin ilk başkentidir.

Anadolu’nun kalbinde, UNESCO tarafından Dünya Kültür Mirası Listesi’ne alınmış Türkiye’deki 9 değerden biri olan Hattuşa’ya ev sahipliği yapmaktadır. Hititler döneminde yaşamış toplulukların uygarlık aşamalarını ve geleneksel niteliklerini yansıtan Çorum mutfağı, Hitit medeniyetinin hangi evrelerden geçtiğini gösteren somut bir belge niteliği taşımaktadır.

Çorum; özgün ve binlerce yıllık birikime dayanan mutfak kültürüyle “yemeğin tarihi” konusunda izlenecek yol adına önemli bir başlangıç noktasıdır.

“Bilgi tat almaktır; eğer bilgi tat almaksa, o zaman Çorum dünyadaki en büyük kütüphanelerden birisidir” diyor Çorum Belediye Başkanı Dr. Halil İbrahim Aşgın.

Tarihin İzdüşümü Bir Şehir

Kızılırmak yamaçlarında yükselen dağlar, tepeler, ovalar; eşsiz bir topografya ve sokaklarından dünyaya sızan lezzet kokuları… Çorum, tarihin bir kente yansımasıdır. Hitit kültürüyle dünya medeniyet tarihinde evrensel ve eşsiz bir imge.

Coğrafi ve iklimsel yapısı nedeniyle Çorum, hem Güney-Kuzey Karadeniz hem de İç Anadolu bölgesinde yer almaktadır. Birliktelik ve hoşgörü kavramlarını lezzetleriyle harmanlayan bu kent, elde üreten zanaatkârları ve küçük atölyeleriyle geçmiş ve bugünü buluşturan zengin bir gelenekler bütünüdür.

Asur Ticaret Kolonileri, Hitit, Frig, Helenistik, Galat, Roma, Bizans, Selçuklu, Osmanlı ve günümüz Cumhuriyet Türkiyesi’nin birikiminin yarattığı Çorum mutfağı; zaman, coğrafya ve üretim bilgisi üzerine kurulu, özgün kimliği olan ve hâlâ günlük yaşamda sürdürülen yaşayan bir mutfak sistemidir.

7.000 Yıllık Bir Sofra

Çorum bölgesi, tarihi ve kültürel açıdan günümüzden 7.000 yıl öncesine kadar uzanan bir geçmişe sahiptir. Hitit mutfak kültürünün yöresel mutfaklar üzerindeki izleri, kazılarda elde edilen reçetelerle açıkça kanıtlanmıştır.

Orta Asya’nın yalın yemekleri, binlerce yıllık coğrafyanın birikimiyle kucaklaşmış; Selçuklu Devleti ve Osmanlı İmparatorluğu döneminde zenginleşmiş, Cumhuriyet’in kuruluşuyla birlikte artan Batı kültürünün etkisiyle de günümüzün Çorum mutfağı hâline gelmiştir.

UNESCO’ya Doğru

Çorum, yaklaşık iki yıldır sürdürdüğü çalışmalarla 2027 yılında UNESCO’ya yapacağı adaylık başvurusuyla gastronomi zenginliğini dünyaya açmaya hazırlanmaktadır. UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı’na üyelik çalışmalarının enerjisiyle kentin geleceğe daha umutla baktığı görülmektedir.

Çorum’da Mutlaka Denenmesi Gereken Lezzetler

Çorum simidi, Çorum mantısı, İskilip dolması, sac arası ekmeği, Çorum sırık kebabı, Çorum kebabı (tandır), sac katmeri, yanıç, su böreği, ırgat böreği, kışlacık pırasalı börek, İskilip usulü keşkek ve turşu bu toprakların öne çıkan lezzetleri arasındadır.

Nerede Ne Yemeli?

Hasan Zahir — Çorum-Tokat yolu üzerinde yaklaşık 65 yıllık bir mekân. Doğanın içinde kuzu pirzola, taze mevsim salatası ve Kaymaklı Ekmek Kadayıfı. Mutlaka bal-kaymak ile başlanmalı.

Veli Paşa Konağı — Yerel lezzetler zirvede; özellikle Çorum usulü su böreği ve has baklava olağanüstü.

Lila — Döner mutlaka denenmeli. Bölgenin en iddialı pidelerinden biri burada servis ediliyor.

Zade Tandır — Bir kere yenildiğinde bağımlılık yaratabiliyor. Dünyanın en sıra dışı pişirme tekniklerinden biriyle hazırlanan İskilip dolması zirvede yerini koruyor.

Bizim Lokanta (Osmancık) — Nisan-Mayıs döneminde sabah 11.30-14.00 arasında Sırık Kebabı için uğranılması gereken adres.